Γιατί οι απλοί Έλληνες συμμετείχαν στην Επανάσταση του 1821

1821, το Ελληνικό έθνος ξεσηκώνεται.

Αν ρίξουμε μια ματιά στα σχολικά εγχειρίδια του ελληνικού κράτους - όχι μόνο τα σημερινά αλλά και τα παλαιότερα - θα διαπιστώσουμε κάτι απείρως απογοητευτικό: η Ελληνική επανάσταση του 1821 παρουσιάζεται σαν ένα γεγονός που έρχεται μετά από τέσσερεις αιώνες σκλαβιάς, στους οποίους οι υπόδουλοι Έλληνες δεν τόλμησαν ποτέ να σηκώσουν κεφάλι. Υπάρχουν βέβαια κάποιες αναφορές στο Ρήγα Φεραίο ή στα Ορλωφικά, στη Μάνη και το Σούλι, αλλά μέχρι εκεί. 

Ακόμα και οι Κλέφτες και οι Αρματολοί παρουσιάζονται σαν κάτι περιστασιακό, σαν να πρόκειται απλά για κάποιες μικρές ομάδες που επέλεξαν να περάσουν στην αντίσταση. Κατά τα άλλα, υπάρχει η θεώρηση της γενικής υποταγής στον κατακτητή και το ξαφνικό γεγονός μιας επανάστασης. 

Βέβαια αυτό βολεύει όλους εκείνους που ορμώμενοι από τους όποιους δικούς τους λόγους θέλουν να περάσουν το μήνυμα μιας ελληνικής επανάστασης που "πήρε φως" από τη γαλλική - αν και πλέον κάποιοι κύκλοι έχουν φτάσει στο σημείο να ισχυρίζονται πως το "νεοελληνικό έθνος" δημιουργήθηκε τότε (τίποτε δε γίνεται τυχαία...). Όπως είπαμε, η Ιστορία γίνεται συχνά όργανο των γεωπολιτικών σχεδίων και συχνά "τροποποιείται" κατά τα ...συμφέροντα...

Η αμφίδρομη σχέση Γεωπολιτικής και Ιστορίας

Οι Γεωστρατηγικές κινήσεις του σήμερα αύριο θα είναι Ιστορία.

Από καταβολής κόσμου μέχρι της μέρες μας - και, προφανώς, για όσο υπάρχει το ανθρώπινο είδος - η κινητήρια δύναμη της Ιστορίας είναι η βία. Βία η οποία εδράζεται στην απληστία ωθεί τους ανθρώπους σε κινήσεις και απόπειρα επιβολής σε άλλους ανθρώπους, οι οποίοι με τη σειρά τους μόνο στη βία μπορούν να ελπίζουν αν θέλουν να επιβιώσουν: όποιος δεν αντιστέκεται εξαφανίζεται - οι περιπτώσεις στις οποίες εξαφανίστηκαν όποιοι τόλμησαν να αντισταθούν είναι σαφώς λιγότερες, και σε πολλές από αυτές αυτό ήταν το αποτέλεσμα του ότι σταμάτησαν να αντιστέκονται. 

Από τη στιγμή λοιπόν που η όποια δράση ξεκινά από αυτό που λέμε "συμφέροντα", είναι αυτονόητο πως η επιδίωξή τους είναι που κινεί τον τροχό. Ειδικά τους τελευταίους αιώνες τόσο κράτη όσο και ισχυρές ελίτ διαμορφώνουν την πραγματικότητα μέσα από τα συμφέροντά τους. 

Σ' αυτόν τον καμβά διαμορφώνονται συνειδήσεις, επιστρατεύονται ιδανικά και ηθικές αξίες, οι προπαγανδιστικοί μηχανισμοί δουλεύουν ασταμάτητα. Δημοσιεύονται κείμενα, σχεδιάζονται χάρτες, εκφωνούνται λόγοι... γενικά επιστρατεύεται ό,τι θεωρείται πως μπορεί να φανεί ωφέλιμο στην επίτευξη των συμφερόντων.

Από την εξαήμερη εκστρατεία του Ναπολέοντα ως την εξορία του στην Έλβα.

Ο Ναπολέων αποχαιρετά την Παλαιά Φρουρά πριν φύγει για την εξορία στη νήσο Έλβα

Το ημερολόγιο έδειχνε 23 Φεβρουαρίου του 1814 όταν ο αυτοκράτορας Ναπολέων, μετά τις νίκες του στην «εξαήμερη εκστρατεία» εναντίον των συμμάχων του Έκτου Συνασπισμού (Μ. Βρετανία, Ρωσία, Πρωσία, Αυστρία, Σουηδία, Ισπανία, Πορτογαλία, Σαρδηνία και κάποια γερμανικά κρατίδια) μπήκε στην Τρουά, μια πόλη γύρω στα 150 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του Παρισιού, ενώ οι αντίπαλοί του είχαν υποχωρήσει.

Έγινε μια πρόταση για ανακωχή στο Ναπολέοντα, με την οποία του πρότειναν να κρατήσει το θρόνο του και να επιστρέψει η Γαλλία στα σύνορα του 1791, ο Ναπολέων όμως αρνήθηκε. Στις 28 Φεβρουαρίου 1814 τα στρατεύματα των συμμάχων άρχισαν πάλι να κινούνται.

Αυτές οι τελευταίες νίκες του Ναπολέοντα είχαν προβληματίσει αρκετά τους αντιπάλους του και τους είχαν κάνει να ανησυχήσουν. Οι μάχες βέβαια διεξάγονταν εντός του γαλλικού εδάφους και οι αριθμοί τους ευνοούσαν, όμως οι τελευταίες νίκες του Ναπολέοντα του έδιναν το πάνω χέρι.

Το Σύμφωνο της Σωμόν

Μετά από παρότρυνση του Βρετανού υπουργού εξωτερικών λόρδου Κάσλρεη αντιπρόσωποι της Αυστρίας, της Ρωσίας, της Πρωσίας και της Μ. Βρετανίας συναντήθηκαν στη Σωμόν του Άνω Μάρνη προκειμένου να συζητήσουν το δρόμο που έπρεπε να ακολουθήσουν ώστε να καταφέρουν να νικήσουν το Βοναπάρτη. Οι συζητήσεις ξεκίνησαν την 1η Μαρτίου 1814 - μεσολάβησε μια «πύρρεια» νίκη στου Ναπολέοντα στη μάχη της Κραόν, στις 7 Μαρτίου - και τελικά, στις 9 Μαρτίου υπεγράφη το Σύμφωνο (ή η Συνθήκη) της Σωμόν. Αν και υπεγράφη στις 9 Μαρτίου, ετέθη η ημερομηνία 1 Μαρτίου.

Οι Μύθοι και η Ιστορία

Οι Μύθοι έχουν πάντα Ιστορική βάση...

Ακούγοντας τη λέξη "μύθος" το μυαλό πηγαίνει στο παραμύθι: μια ιστορία φανταστική, πλασμένη στη φαντασία μας, με ήρωες φανταστικούς (ή και πραγματικούς καμιά φορά) που δε συνέβη ποτέ. Μια ιστορία που πλάστηκε είτε απλά για διασκέδαση είτε για να "περάσει" κάποιο μήνυμα (όπως για παράδειγμα με τους Μύθους του Αισώπου). 

Αυτό όμως δεν είναι σωστό, ιδιαίτερα όσον αφορά τους Μύθους, τη Μυθολογία των λαών. Ο Μύθος - οι Μύθοι, πιο σωστά - στην πραγματικότητα είναι η προφορική διάσωση ιστορικών γεγονότων. Μπορεί βέβαια να έχει υπάρξει διάνθιση της πραγματικότητας - σε μικρό ή μεγάλο βαθμό - από φανταστικά γεγονότα, μπορεί η πραγματικότητα να έχει εμπλουτιστεί από δοξασίες ή/και δεισιδαιμονίες ή και να έχει ερμηνευτεί με βάση αυτές, μπορεί να συνδυάζει διαφορετικές χρονολογικές περιόδους, όμως η βάση της είναι ιστορική. Απλώς λόγω μη ύπαρξης γραφής τα γεγονότα ήταν εύκολο να αλλάξουν. 

Θα πρέπει να πούμε ακόμη πως δεν είναι λίγες οι φορές που η αρχαιολογική σκαπάνη έρχεται και επιβεβαιώνει τον πυρήνα των μύθων. Κλασσικό παράδειγμα η ανακάλυψη των Μυκηνών, της Τροίας, της Τίρυνθας - ενώ αντίστοιχες περιπτώσεις έχουν υπάρξει σε ολόκληρο τον κόσμο.

Τι αποκαλούμε "Μικρή Ιστορία"

Ό,τι συνέβη στο παρελθόν περιλαμβάνεται στην Ιστορία

Όπως όλοι μπορούμε να καταλάβουμε, Ιστορία είναι ό,τι συνέβη στο παρελθόν. Το σύνολο δηλαδή των συμβάντων εκείνων που θεωρούνται αληθή, τον τρόπο που ήταν οργανωμένες οι κοινωνίες τους, τη σκέψη τους και τον τρόπο με τον οποίο αυτή μεταβαλλόταν κλπ.. 

Συνήθως βέβαια ασχολούμαστε με τα "μεγάλα" γεγονότα και πρόσωπα, εκείνα δηλαδή που άφησαν έντονο το αποτύπωμά τους στον κόσμο, είτε στην εποχή τους είτε διαχρονικά. Η επανάσταση του 1821, ο Δεύτερος Παγκόσμιος πόλεμος, ο Σωκράτης, ο Καποδίστριας, ο Κολοκοτρώνης εμπίπτουν σ' αυτήν την κατηγορία. 

Υπάρχουν όμως και άλλα πρόσωπα, και άλλα γεγονότα, τα οποία δε μπορούμε να πούμε πως άφησαν τέτοιο αποτύπωμα. Υπήρχαν όμως πρόσωπα που έγιναν τραγούδια, γεγονότα που συζητήθηκαν...