Οι Μύθοι και η Ιστορία

Οι Μύθοι έχουν πάντα Ιστορική βάση...

Ακούγοντας τη λέξη "μύθος" το μυαλό πηγαίνει στο παραμύθι: μια ιστορία φανταστική, πλασμένη στη φαντασία μας, με ήρωες φανταστικούς (ή και πραγματικούς καμιά φορά) που δε συνέβη ποτέ. Μια ιστορία που πλάστηκε είτε απλά για διασκέδαση είτε για να "περάσει" κάποιο μήνυμα (όπως για παράδειγμα με τους Μύθους του Αισώπου). 

Αυτό όμως δεν είναι σωστό, ιδιαίτερα όσον αφορά τους Μύθους, τη Μυθολογία των λαών. Ο Μύθος - οι Μύθοι, πιο σωστά - στην πραγματικότητα είναι η προφορική διάσωση ιστορικών γεγονότων. Μπορεί βέβαια να έχει υπάρξει διάνθιση της πραγματικότητας - σε μικρό ή μεγάλο βαθμό - από φανταστικά γεγονότα, μπορεί η πραγματικότητα να έχει εμπλουτιστεί από δοξασίες ή/και δεισιδαιμονίες ή και να έχει ερμηνευτεί με βάση αυτές, μπορεί να συνδυάζει διαφορετικές χρονολογικές περιόδους, όμως η βάση της είναι ιστορική. Απλώς λόγω μη ύπαρξης γραφής τα γεγονότα ήταν εύκολο να αλλάξουν. 

Θα πρέπει να πούμε ακόμη πως δεν είναι λίγες οι φορές που η αρχαιολογική σκαπάνη έρχεται και επιβεβαιώνει τον πυρήνα των μύθων. Κλασσικό παράδειγμα η ανακάλυψη των Μυκηνών, της Τροίας, της Τίρυνθας - ενώ αντίστοιχες περιπτώσεις έχουν υπάρξει σε ολόκληρο τον κόσμο.

Αν το καλοεξετάσουμε θα δούμε πως άλλο μύθος και άλλο παραμύθι. Το λένε άλλωστε και οι ίδιες οι λέξεις: το παραμύθι στέκει "παρά τον μύθο", είναι δηλαδή κάτι πέρα από την προφορική διάσωση της ιστορίας. Είναι κάτι καθαρά φανταστικό. Ο Μύθος όχι. Έχει την Ιστορική του βάση, μπορεί να έχει διανθιστεί με ξένα προς αυτήν στοιχεία, αλλά διατηρεί στοιχεία αλήθειας.

Στην πραγματικότητα σε όλους τους λαούς ο Μύθος λειτούργησε ως συμπλήρωμα της Ιστορίας. Δεν απερρίφθη, αντιθέτως πολλοί λαοί βάσισαν την πορεία τους πάνω στους Μύθους τους. Μύθοι που μιλούν για παμπάλαιους εχθρούς και για κατορθώματα του παρελθόντος, μύθοι που μιλούν για πρόσωπα που εκτιμήθηκαν και πολλά μάλιστα θεοποιήθηκαν και λατρεύτηκαν σαν θεοί, μύθοι που τα πρόσωπά τους λειτούργησαν ως πρότυπα για μεγάλες προσωπικότητες της Ιστορίας - ποιός δεν ξέρει πως ο Μέγας Αλέξανδρος είχε μαζί του στις εκστρατείες του την Ιλιάδα του Ομήρου και πως είχε ως πρότυπό του τον Αχιλλέα!

Πιστεύουμε πως οι μύθοι πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπ' όψιν και να μελετούνται από τους επιστήμονες. Έχουν πολλά να δώσουν και είναι πάντα πιθανό να οδηγήσουν σε αρχαιολογικές ανακαλύψεις, διευρύνοντας έτσι το πεδίο της επιστήμης, ακόμα και το χρονικό σημείο αρχής για διάφορους λαούς.Και, εννοείται πως δεν πρέπει να παραβλέπουμε και την διδακτική τους αξία. 

Τους κρατούμε τους μύθους, λοιπόν, την κρατούμε τη Μυθολογία. Δεν την παίρνουμε 100% τοις μετρητοίς, εννοείται αυτό - εκτός αν υπάρξουν αδιάσειστες αποδείξεις από την ιστορική και/ή την αρχαιολογική έρευνα - όμως κρατάμε πάντα στο μυαλό μας πως υπάρχει η Ιστορική βάση κάτω από αυτούς.